Dhiigni Bilisummaaf Sabaaf Dhangala’e Bolola Angoo Siyaasaan Hinsharafamu.

Ibsa Qeerroo Bilisummaa Oromoo

Sadaasaa 7, Bara 2016

Waan hundaa dura miseensota Qeerroo Bilisummaa fi qabsa’oota Bilisummaa Oromoo Fincila Diddaa Gabrummaa osoo finiinsanii wareegaman hunda guyyaa seena qabeessa kanatti gootummaa olaanaan yaadachuu feena. Addatti ammoo jaallan keenya erga Fincilli Xumura Gabrummaa Sadaasaa 2015 labsamee as qabsoo saba isaanii irratti wareegamaniif, har’a qaamaan nu biraa dhiban illee, kaayyoo isaan irratti kitiman sana fiixaan baasuuf hirbuu keenya  kaleessaa irra deebinee onnee guutuun haaromsinaaf. Guyyaa seena-qabeessa kanatti gootowwan keenya nu biraa wareegaman miira wal-makaan yaadanna. Gama tokkoon jaallan keenya of biraa dhabuu irraa gaddi suur-qalbii keenya yommuu waraanu, gama kaaniin ammoo lubbuun jaallan keenya wareegamanii bu’uura Bilisummaa saba keenyaa utubaa waan jiruuf sabboonummaa cimaa nu keessatti danboobsa. Gootonni keenya kun seenaa saba keenya keessatti bara baraan yaadatamaa jiraatu.

Fincilli Diddaa Gabrummaa haaloota akkaan rakkisoo tahan keessa qaxxamuraa as gahe. Finchilichi kiyyoo diina tarsiimoo fi shira ayyaan-laallatoota keessa dandamatee waggaa kudha-tokkoffaa isaa yommuu kabajatu kana injifannoolee cululuqoo tahan galmee seenaa qabsoo Bilisummaa keessatti barreessuudhaan. Fincilli Diddaa Gabrummaa Sadaasaa 9 bara 2005 akkuma labsameen qabsoo sabicha of dura tarkaanfachiisu eegale.  Dhalootni haarawaan muratnoon cimaan guutamee Diddaa Gabrummaa sabichaa qindeessuu fi hoogganuun dirqama sabummaa olaanaa bahaachuutti bobba’e. Haala akkaan rakkisaa keessatti waggaa kudhan guutuuf qabsoo sabichaa of-irratti hirkannoo cimaadhaan taliige. Qeerroo fi Qarree Oromoo sadarkaa sadarkaan ijaaruun itti-fufiinsa qabsoo Bilisummaa saba keenya mirkaneesse. Dhalootni haarawaan Bilisummaa dhugaa fi Dimokraasii haqaa akka gonfataniif onnachiise. Continue reading →

Gootummaa  kutaa 2^ffaa

Noolee Buttaatiin

Oromoon gaafa lolaaf ba’u “lafee jedhee “nyaata” waliin nyaata namni nyaata sanatti akka tasaa dhaquyyuu dhiisee galuun qaaniidha…….

Kutaa darbe keessatti Gotummaa irratti  gootummaa Oromoon dur qabuu fi har’as gootummaa qabaannee ilaacha warra lixaa fi rakkoolee keessaatiin qabsoon Oromoo keessattuu waggoota 11^ffaaf  adeemsifamaa jiru gara fuula duraatti Humna Ittisa Uummataa  kan tooftaa waraana ammayyaa fi waraana riphe lolaa Gadaatti dhimma bahuu qaba ilaalcha jedhurraa ammas kutaa 2^ffaa isaa isinii barreessuuf dirqameen jira.

Gootummaa Oromootiif lammiileen alaafi diinni ollaa Oromoo utuu hin hafin barreessaniiru,ragas ba’aniiru. Kan dhiironni barreessanirraa waan dubartoonni Goojjam dhiira isaaniitin jedhan kun qofti ga’aadha!

አመጣለዉ ብሎ ጆሮ ትልትል በረ
ጮማን  ገብቶ ቀረ የጎጃም ገበረ 

Bara 1840oota keessa hattootni Goojjam keessaa ka’anii uummata Oromoo saamuuf naannoo Horroo Guduruutti yeroo nam’an waraanni riphe lolaa Gadaa laaqii keessatti eeggatanii haleelanii achitti isaan fixaa turan keessattuu laaqiin Raaree Coomman lola kanaaf mijataa akka ture loltoonni yeroo sanaa filachuu isaanii barrooleen Seenaa Oromoo galmeessaniiru.

Yeroon kun yerootti Abiisheen weerartoota yeroo lamaa ol of irraa qolateefi humnoota akka Qadiidaa Wannabee isa Jimmaa Raaree,Teessoo Qannoo isaAmuru Jaartee fi Soorii Galaa isa Jimmaa Gannatii warra alagaa wajjin Goojam irratti qunnamtii tolfatuun waraana Oromoo naannoo sanaa irratti geggeessuuf utuu jiranii,tokkummaa dhabuu Oromoota Horroo Guduruu kan hubatte Haati Mootii Gudayyaa Dojaa Arbaas akkas jette jedhama. Continue reading →