Muummeen Barnoota Afoola Oromoo (Oromo Folklore) Hundeeffama Waggaa 6ffaa Yuuniversitii Jimmaa Keessatti Kabajate.

Waxabajjii 09,2013 Jimmaa

Muummeen Barnotaa Afoola Oromoo (Oromo Folklore) Kuula Alaabaa ABOn if miidhagsee.Hundeeffaama waggaa 6ffaa Yuuniversitii Jimmaa keessatti sirna ho’aa ta’een kabajate. dungoo diimaa magariisaa diimaa halluu ABO qabsiisuunii fi dungoo qanqee diimaa magariisaa dimaa dhukaasuun qaanqeen halluu alabaa ABO mooraa Jimmaa Yuunivarsiitii keessaa facaasuun guyyaa har’a 8/2013 galgala keessaa sa’atii 12:00 irraa egaluun hanga sa’a 7:30 mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa keessaatti kabajate. Muummeen Afoola Oromoo (Oromo Folklore) kan hundeeffame Yuuniversiitii Jimmaatti Hayyuu Oromoo Barsiisaa Darajjee Fufaa Biduu tiin bara 2007kan hundeeffaame yoo ta’uu, Muummeen barnootaa kun: Afoolaa ,Afaan, Seenaa, Sabboonummaa, Aadaa , Safuu fi Duudhaa Uummaataa Oromoo bifa barreeffama fi saayinsiitti jijjiruun barsiisuu irraatti kan xiyyeefatudha.
Mummee barnotaa Afoola Oromoo kana mootummaan Wayyaanee, kun imammata qajeelfama ABO ti jechuun yeroo irraa gara yerootti dura dhaabbachaa kan jiruu fi hanga sadarkaa cufsiisuutti illee irraatti hojetaa kan jirtu wayyaaneen dura dhaabbaannaa barsiisotaa fi baratoota Oromootiin kunoo har’aa waggaan 6ffaan isaa Mooraa Yuunivarsiitii Jimmaa Stedum xiqqichaa keessaatti bakkaa Qeerroon baratootnii fi barasiistotni Oromoo hedduuminaan argamanitti yeroo kabajamuu gammaachuu guddaatu ilmaan Oromootti dhagaahama. Ilmaan Oromoo garbummaa keessaa yoo jiraannee iyyuu bilisummaa keenyaa gonfachuu kan dandeenyu, qabsoo seenaa qabeessaa ilmaan Oromoo dhiigaa isaanii irraatti dhangalasuun nu qaqqabsiisan jabeessinee tikfachaa bilisummaa keenyaa gonfachuuf tokkummaa keenyaa jabeeffaachaa hanga bilisummaan Oromoo mirkanaa’ee mirgi abbaa biyyuummaa keenyaa nuf kabajamutti qabsoo diddaa garbummaa sochii warraqsaa qeerroo bilisummaa FDG biyyaa keessaatti bifa qindaa’een kan itti fufnu ta’a jechuun sagantaa kana irraatti labsii tokkuummaa labsachuun harka walqabachuun walleelee tokkuummaa faarsanii fi qabsoo bilisummaa Oromoof nama onnachiisaan sirbuun Oromummaa isaanii leellifatan.
Sochii warraaqsaa Qeerroo Bilisummaa Oromoo yeroo irraa gara yerootti jabaachaa jiruun sodaa keessaa galuun mootummaan
Wayyaanee humnotaa basaasa humna ol sagaantaa kana irraatti bobbaasuun Sabboontotaa Oromoo hordofsiisuuf yaalu illee sabboontotni Oromoo basaastotaa Wayyaanee tokkuummaan dura dhaabbaachuun of irraa kan deebisan ta’uun gabafame, keessaattuu basastotni lukkeelee Wayyaanee akka Badhaasaa Firraajaa, Caalii Rattaa, Miilkayas, Haptamuu Rattaa Jedhaman kanneen kannee Afaan Oromoo sirriitti dubbaachuu, barreessuu fi dubbisuu danda’an oddeeffaannoo haala sochii dargaggotaa Oromoo hordofuuf kan ergama diinummaa fudhatanii bakka sagantaan kun gaggeeffaamutti bobbaafaman dargaggotaa Oromoon sagaantaa irraa kan arii’ataman ta’uu gabaafamera.

Godina Iluu abbaa booraa aanaa Baddallee keessatti waraqaaleen dhaadannoo hedduumminaan maxxanfaman.Uummatnis wal gahii Wayyaanee lagate

Waxabajjii 09,2013 Baddallee

Diddaan uummataa jabaachaa dhufuun waraqaaleen dhaadannoo hedduumminaan Godina Iluu abbaa Booraa aanaa Baddallee keessatti hedduumminaan maxxanfame.Waraqaaleen dhaadannoo mootummaan wayyaanee garboomfataa tahuu ibsanii fi uummata kakaasan hedduumminaan kan maxxanfaman yoommuu tahu wayyaaneen gocha kanaan kana baarage dargaggoota Oromoo hojii dhabdummaan rakkachaa jiran isintu kana godhe jechuun qorannoo eegalee jira.Waraqaaleen dhaadannoo

1. Qeerroo kai!

2. Wayyaaneen abbaa irree dha.

3. Hidhaa fi ajjeechaan haa dhaabbatu

4. ABO Gaachana ilmaan oromooti

Kanneen jedhan diimaa magariisa diimaan barreessuun bakkeewwan bulchinsaa fi uummatni hedduumminaan dubbisuu dandautti maxxansamee jira.Mootummaan wayyaanee duula hidhaa Jumlaa gaggeessaa jiru irraa akka dhaabbatus kan tuqame yoommuu tahu uummatni waamicha argateen wal gahii mootummaa wayyaanee guyyuu waamtu lagachuun QBOtti of makuu qeerroof ibsee jira.

Godina Wallagga aanaa Gullisoo keessaa basaastotni wayyaanee yeroo dheeraa Oromoota basaasaa turan saaxilaman

Waxabajjii 09,2013 Gullisoo

Godina Wallagga lixaa aanaa Gullisoo magaala Diillaa keessatti basaastotni mootummaa Wayyaanee yeroo dheeraa ilmaan Oromoo mana hidhaatti guursisaa turan saaxilaman.Mootummaa wayyaaneef harka mirgaa tahuun hojjechaa kan turan basaastotni kunneen yeroo ammaa yeroo mootummaan wayyaanee keessi isaa bututee dhumataa jirutti cinaa dhaabbachuun isaanii salphina isaanii kan agarsiisu tahuu sabboontotni aanaa kanaa ibsanii jiran.Basaastotni Wayyaanee

1. Obbo Isheetuu Damissee

2. Obbo Darajjee Tashoomee

3. Obbo Malkaamuu Suufii

4. Obbo Habtee Nugusee

5. Qees Geetaachoo Haayilee

6. Qees Hiiradawu Kaasahuun

Jedhaman mootummaa wayyaaneef harka mirgaa tahuun hojjechaa kan turan tahuun ifa bahee jira.Mootummaan wayyaanee jala deemtota ishii kanaaf kunuunsa addaa kan qabdu tahus jala deemtotni kunneen hojii farrummaa QBO dura dhaabbachuu irraa hin dhaabbatan taanaan tarkaanfiin gatii isaanii madaalu akka isaan eeggatu sabboontotni naannoo kanaa dhaamsa dabarsuun gocha farrummaa kana irraa dhaabbachuun QBO gaggeeffamaa jiru cinaa hiriiruun gahee isaanii akka bahan qeerroon waamicha dabarsa.

%d bloggers like this: