Gabaasa Qeerroo Fulbaana 18,2014 Amboo

Fulbaana 17,2014 Godina Shaggar lixaa Aanotaa garaagaraa irraa mootummaan Wayyaanee ilmaan Oromoo loltuu Dargii turan gandoota keessa walitti qabuun  walga’ii ololaa kan qabsoo Oromoo dura dhaabbatuu fi olaantummaa fedha Habashootaa tiksu itti fufee uumanni loltoota Dargii turan duraanii gaaffii mirgaa itti kaasan. Loltooti kun ilaalcha Ithiyoophiyuummaa ni qabaatu sababa jedhuun waamichi kun ta’es jarreen kun olola qondaalota Wayyaanee kana hin fudhatne.

Godina Lixa Shaggar Aanotaa akka Midaa Qanyii, Calliyaa Geedoo, Iluu Galaan Ijaajjii, fi Baabbicha irraa aanaa Calliyaa Geedoo irratti ilmaan Oromoo loltoota Dargii ta’an walitti kan qabaman yeroo ta’u  walga’iin Wayyaanee guyyaa tokkotti bu’aa tokko malee fashalaa’e.

Ilmaan Oromoo haala kanaan walitti qabaman kunneen nuti isin hin barbaadnu, walga’ii keessanis hin teenyu, isin warraa qe’eetti dhukaasee nama ajjeesudha, warraa barattoota rasaasaan reebudha, warra lafa irraa Oromoo buqqisuudha, warraa afaan qawweetti amanudha jechuun walga’ii wayyaanee fi akeeka Wayyaanee dura dhaabbatan.

Kana malees  Fulbaana 16,2014 FDG goototni  Oromoo Yuunibarsiitii Wallaggaatti maqaa walga’ii ololaa Wayyaanee marsaa 2ffaaf walitti qabaman  guyyaa kaleessaa Walga’ii Wayyaanee hin fudhannuu jechuun guyyaa guutuu galma walga’iitti seenuu diduun walga’iicha dhabaan.

Goototni barattootni Oromoo Yuunibarsiitii Wallaggaatti wallaggatti walitti qabaman gaaffii mirgaa gaafachuu ergamtootni Wayyaanee walga’icha gaggeessan kan Zalaalem Jamaneedhaan hogganaman akka barattootni gaaffii hin gaafatne gaaffii barattoota irraa fuudhuu diduun gaaffii barattoota ugguraa waan jiraniif  barattootni gaaffii keenya nurraa fuudhaa deebii nuuf kenna jechuun mormii kaasuun walga’ii wayyaanee dhaaban. Guyyaa Har’aa mootummaan wayyaanee humna poolisii federaalaatti fayyadamuun dirqamaan akka galma walga’ichaa seenaan ta’uus barattootni Walga’iin kun nu hin ilaallatu hanga gaaffiin keenya nurraa fuudhamuu fi gaaffiin gaafachaa turre deebii quubsaa argatutti FDG garbummaa itti fufa jechuun dhaamsa waliif dabarsan.

Yuunibarsiitii Amboottis haaluma walfakkaatuun barattootni Oromoo gaaffii mirgaa akka hin kaafneef humna waraanaatiin dhorkaman, namni gaaffii tokko gaggeesitoota Wayyaanee gaafate, walga’ii kana irraas ni arii’ama, gara mooraa Yuunibarsiitii kamii seenee barachuu hin danda’uu jechuun barattootatti yeroo dhaadatan ;Goototni barattootni Oromoo Godina Lixa Shaggar irraa  Yuunibarsiitii Ambootti walitti qabaman barnootni bilisummaa booda, ” sodaa abjuu hirriba malee hin bulan” dabbaloota Wayyaanee rifaasisan. Sochiin barattoota Oromoo daran jabaachaa adeemu mootuummaa Wayyaaneetti mataa dhukkubbii ta’aa jiraachuun ibsame jira.

    መልዕክት ዐይኖቻችሁ ላልተገለጠ፦

1. የመከላከያ ሠራዊት አባላት ለሆናችሁ የኦሮሞ ልጆች፣
2. የፖሊስ ሠራዊት አባላት ለሆናችሁ የኦሮሞ ልጆች እንዲሁም
3. ለኦህዴድ ካቢኔዎች ና ለደህንነት አባላት በሙሉ

በዲሮ ዘመን አንድ ባለጠጋ ሰዉ  ዝንጀሮዎችን በግዛቱ ሥር አሰባስቦ ያስተዳድር  ነበር ይባላል። በመሆኑም በግዛቱ የዝንጀሮ ዐለቃ (the Monkeys Master) በሚል ቅጽል  ይታወቅ ነበር። ታዲያ ጥዋት ጥዋት ዝንጀሮዎቹን ይሰበስብና ከማዶ ወዲያ ባለዉ ተራራ ላይ ወተዉ ከየዛፎቹና ቁጥቋጦች  ላይ ፍራፍሬ ለቅመው እንዲያመጡ ያዛል። በትዕዛዙ መሠረት እያንዳንዱ ዝንጀሮ በዕለቱ ከሰበሰበዉ ፍራፍሬ ላይ ስሶዉን ለባለጠጋዉ ዐለቃ የመገበር ጽኑ ግዴታ አለበት። ይህንን ግዴታ የማይወጣ ካለ ከፍተኛ ቅጣት ይጠብቀዋል። ይህን ግዳጅ ተቆጣጥሮ የሚያስፈጽም ደግሞ አንዱን  ጎበዝ ከመሃላቸዉ መርጦ ይሾማል። እናማ ዝንጀሮዎቹ በሙሉ በዚህ ክፉ ስርዓት በእጅጉ ይማረራሉ።  ሆኖም ግን ዉስጥ ዉስጡን ከመጉረምረም ባለፋ ደፍሮ “በቃኝ!” የሚል ጎበዝ  አልተገኘም ነበር።

ከዕለታት አንድ ቀን አንዲት ሚጢጢ ዝንጀሮ በነገሩ ተገርማ ኖሮ፦

“ይህን ሁሉ የፍራፍሬ ተክል እኚህ ሰዉዬ ብቻቸዉን   አልምቷል  እንዴ ?” ስትል ያልተጠበቀ  ጥያቄ ሰነዘረች።

“አረ በፊጹም! በተፈጥሮ የበቀለ ነዉ።” ስሉ ሌሎቹም  በአግራሞት መለሱ።

“ታዲያ ያለእሳቸዉ ፈቃድ ፍራፍሬዉን መብላት አይቻለንም ማለት ነዋ!” ትንሿ ዝንጀሮ አከለች።

“እንዴታ! በደንብ እንችላለን እንጂ።” ሌሎቹ አሁንም  በአግራሞት መለሱ።

“እንግዲያዉስ  የሰዉዬዉ ባሪያ ሆነን መቅረታችን ስለምንድ ነዉ!” ብላ ሀሳቧን ሳትቋጭ የሌሎቹ ዓይን ተገለጠ። ነቁም። ቁጣቸዉም ተቀሰቀሳ።  በዚያኑ ለልት ዐለቃቸዉን እንቅልፍ እስክ ወስዳቸዉ ጠብቀዉ  ለአመታት የታጠረባቸዉን ግድግዳ  ሰብረዉ ወጡ። ነጻነታቸዉን አወጁ። የተወሰዳባቸዉንም ምርኮ አስመለሱ። ከጥንት ጀምሮ ስበዘብዛቸዉ የነበረ ሰዉዬ በረሃብ ሞታ ይባላል። ይህ የጥንታዊ ቻይኖች ታዋቂ ምሳለያዊ ተረት (parable) ነዉ። ዓይናችሁ ሲገለጥ ብርሃንን ታያላችሁ። ክፉዎችንም ታወግዛላችሁ። ነጻነትንም ትሹታላችሁ። በትግላችሁም  ኣርናት ይሆንላችኋል። ልነጋጋ ነዉና ንቃ

Fulbaana 16,2014,Gabaasa Qeerroo Finfinnee

Shira mootummaa Wayyaanee leenjii barattootaa jedhu irratti barattootni Yuunivarsiitii Finfinnee damee Science fi Technlogy diddaa kaasan. Ergamaan Wayyaanee Shimallis Kamaal leenjisuuf ergamu sodaan miliqe.‏

Diddaan barattootaa bifa qindaaween sirna Wayyaanee irratti jabaachuudhaan kan itti fufe barattootni Yuunivarsiitii Finfinnee Damee Science fi Technology mooraa Qillimxoo Aqaaqii keessaa leenjifamuuf waamaman diddaa kaasuun sirna EPRDF balaaleffatan.

Mootummaan Wayyaanee diddaa haalaan jabaachuudhaan itti fufe dura dhaabbachuuf olola wal irraa hin citne barattoota irratti oofuuf karorfattus milkii dhabuudhaan diddaan haala yeroo kamuu olitti jabaatee itti fufee jira. Mooraa Yuunivarsiitii Finfinnee Qillimxoo Aqaaqii keessatti dabballeen wayyaanee Leenjisuuf bakka buufame Shimallis Kamaal diddaa barattootaa fi walgahii didanii bahuu barattootaan hedduu dhiphatee hatattamaan naannoo sanaa kan dhiphame yoo tahu, diddaa barattootaa kana dhaamsuuf waraanni Wayyaanee mooraa yuunivarsiitii kanaa marsuun tiksuu irratti argama. Mootummaan Wayyaanee gocha farrummaa hamaa gaggeessus diddaa wal irraa hin citneen akka itti fufan qeerroon Yuunivarsiitii Finfinnee addeessanii jiran.

Fulbaana 15,2014 Gabaasa Qeerroo Gambeela

Mootummaan Wayyaanee Impaayera Itoophiyaa keessatti wal qixxummaa uummataa tikseen jiraachaa jira jedhee kan lallabu akkasumas  ayyaana sabaa fi sablammii kabajnee jiraachaa jirra kan jedhan yeroo garaa garaa keessatti haala olaanaadhaan fashalaa jira.

Abbaan irree Wayyaanee sirna bulchinsa biyyattii dimokiraasumaa fakkeessee bulchuu barbaadus fashalaa tahee mul’chaa kan jiru yoo tahu mirga uummataa kabajeen jiraachaa kan jira jedhu ammo walitti bu’insa sabaa fi sablammootaa kakaasuun bittaa umrii isaa dheeeffachuuf hojjechaa turuu fi ammas itti jiraachuun isaa beekamaa dha.

Haala kanaan kan wal qabate naannoo Gambeellaa aanaa Godarree jedhamee waamamu keesatti mootummaan wayyaanee qabiyyee lafaa Uummata Maazyangir jala deemtota ishee fi alagootaaf kennuun maqaa investimentiidhaaf dhimma bahuuf kan hojjechaa ture tahus uummatni kun qabeenyi kan keenya, investerootni nurraa haa ka’an, daldalootni gatii olaanaadhaan meeshaa nurratti gurguran nuuf haa gaafataman jechuudhaan diddaa kaasanii jiran. Diddaan kunis haalaan jabaachuudhaan waraanni ittisa biyyaa uummata kanatti bobbaafamuun namoota 30 ol ajjeesuun 50 ol kanneen tahan kan madeessan yoo tahu yeroo ammaa kanatti uummatni 1700 ol tahu qe’ee irraa buqqa’ee jira. Waraanni mootummaa Wayyaanee fi mootummaan Wayyaanees dhiphina hamaa keessa seenee jira.

Gabaasaa: Fulbaana 13,2014 Mootummaan Wayyaanee waan qabee gadhiisuu dhabuun maqaa Walga’ii tarsiimoo jedhu butatee fiiguun barsiisota Oromoo Koolleejjii barsiisota Oromiyaa irraa barsiisaan dirqamaan Adaamaatti walitti qabee jiru irratti mormii guddaan isa mudate.

Mootummaan Wayyaanee kufaatii irraa waan of hambisuu itti fakkaachuun uumata afaan faajjeessuuf jecha mirga uummataa sarbee olola kijibaa ofee of jiraachisuuf fiigaa jira. Yeroo ammaa kanas maqaa walga’ii barsiisota kolleejjii jedhuun barsiisota Oromoo Koolleejjii barsiisota Jimmaa,Mattuu,Neqemtee,Shaambuu,Roobee, fi Asallaa irraa Magaalaa Adaamatti walitti qabuun ololaa afaan fajjeessaa FDG dura dhaabbachuuf qopheeffatee fi dirqamaan siyaasaa mootummaa abbaa irree Wayyaanee fudhachiisuuf walitti qabee jiru irratti barsiisotni mormii guddaa kaasaa jiru. Barsiisotni Oromoo kolleejjii barsiisotaa garaagaraa irraa walitti qabaman kun gaaffii dhimmoota kanneen armaan gadiin walqabatu kaasaa jiru:

1. Daballii midaa hojjetootan walqabatee olola Wayyaaneen oofaa jirtu irratti , daballiin mindaa kun olola siyaasaa qofaaf kan ta’ee jedhamee dubbatamedha malee fayidaa fi jijjirama tokko illee akka hojjetootaf hin qabne kaasuun qaala’insi jireenyaa nutti ulfaatee jiruuf ololli daballii mindaan walqabatee odeeffamaa ture furmaata fiduu akka hin daandeenye ibsan.
2. Gaaffiin barattootni Oromoo fi uummatni Oromoo kaasaa jiru gaaffii sirrii fi mirgaa waan ta’eef gaaffii keenyadha, deebii qubsaa argachuu kan qabu malee bukkeetti qabuun dhimma bira darbamu miti yaada dhiyeessan.
3. Dhimmi master planii finfinnee mormii tokko malee master Plaaniichi haqamuu qaba, faayidaa Oromoon achii irra argatu hin jiru jechuun dhimmi kun akka ajendatti qabamu gaafatan.
4. Barattootni Oromoo gaaffii karaa nagaa fi Dimookiraasii gaafataniif. Ajjeechaan, hidhaan reebichii fi daraaraamni hammana ga’u maaliif barbaachisee ? dogoggora ulfaata mootummaan Wayyaanee barattoota Oromoo fi bakkoota garaagaraatti uummata Oromoo irratti rawwachaa jiruuf mootummaan itti gaafatamummaa fudhachuu qaba jechuun gaaffii kaachisan.
5. Barattoota Oromoo hidhuu, ajjeesuu, barnoota irraa arii’uu fi reebuun dhaabbachuu qaba, kanneen hidhaman hiikamuu qabu, jechuun gaafatan,
6. Uummatni Oromoo yoom iyyuu taanaan gaaffii kabajamuu mirga abbaa biyyummaa dhaabuu hin danda’u, dhimmi kun immoo dhimmaa eenyummaa uummatichaa waliin walqabatudha, gaaffiin eenyummaa immoo kan uummata Oromoo hunda ilaaluu waan ta’eef gaaffii uummataa waliigalaa kanaaf deebiin kennamuu qaba, jechuun mormii sirna garboomsa wayyaaneef qaban ibsachuu itti fufani jiru. walga’iin FDG dura dhaabbachuuf wayyaneen qoppheesite ittummaa wayyaanee irratti gama hundaan FDG qabsiisaa jiraachuun hubatamaa jira.

Ergamtootni Mootummaa Wayyaanee gaaffii barsiisotaa kanatti aaruun ergamtootni ABO as keessaas, barattoota keessaas jirtuu, jechuuun gaafa isin bira geenyee hojii irraas ni arii’amtuu, mindaan keessan ni qabama, warreen diina taataan, jechuun barsiisota doorsisaa walga’ii afaan fajjee olola garbummaa obaasuu fi siyaasaa Wayyaanee dirqamaan akka deeggaraniif humnaan barsiisota teesisaa jiraachuun ibsame jira.