Fulbaana 22,2012
Gabaasaa godina Qellem,Ona Gidaamii irraa addeessuun,Fulbaana 19 gandoota sadii;Burii,Coomman Keellaa fi Qumbaabii Shaappii jedhamutti uummannii fi Qeerroon wal tahuudhaan daandii,mukeen,manneetii wajjiraale fi mana barumsaa irratti waraqaa dhadannoo Oromiyaan ni bilisoomti, Oromoon tokkummaan ka’uu fi mirga isaa falmachuun yoona fi ni Injfanna malee hin injifatamnu kanneen jedhanuun maxxansaa akka turan gabaasi nu gahe addeessa Dhaadannoon kunis itti fufee akka jiru gabaasaan hima.

Gama biraan Fulbaana 20,2012 ganamaan mana barumsaa qophaayinaa Minilik,Finfinnee naannoo Kiiloo 4 tti kan argamu keessatti qeerroon afaan amaaraan Mallasaan yoo du’es sirni inni kaaye achuma waan jiruuf ummatooti osoo wal hin qoodiin tokkummaan ka’anii mirgoota sabaa falmachuun akka itti jiru kan ibsu afaan Amaaraan barreefffamee kutaa barnootaa jiran(kutaa barnootaa 18) mara keessatti maxxansamees ta’e faca’ee jiraachuu qeerroon gabaasa.
Haaluma kana irraa kaasuun barattoota barnootaaf seenanii jiran irratti qorannoon poolisotaan gaggeeffamaa akka jiru fi barattoota moorichaan isin keessaa nama kana barreesse saaxila jedhanii walgayii adeemsisaa akka jiran, tahuu baannan barumsa kana itti hin fuftani, nama kana barreesse ariuuf utuu hin taanee gorsinee deebisna jedhanii barattoota kana gowomsaa jiraachuu isaanii,barattootnis nuti waardiyaa miti, eegumsi kanaa isin irra jiraata nutu eega miti kanaaf nurraa callisaa jechaa akka jiran qeerroon gabaasee jira. Mooraa seenuun huccuu unique tae irraa kan hafe barataa huccuu addaa uffatee seenu qabaa jiraachuu isaaniis gabaasi nu gahe addeessa.

Qeerroo | Fulbaana 18, 2012

Qeerroon Oromoo Biyya keessatti Injifannoon galmeesisaa jiru, fira gammaachiisuu qofaa osoo hin taane, hegaree diinaaf akeekkachiisa ol aanaa dhaamaafii jira. Wayyaaneen hara gaaffiin Ummatoota isa yaaddeessuu irraa Bulchiinsa siyaasaa gama tokkotti sassaabbachaa kan jiru fakkaata. Wayyaaneen qormaata keessa isaa fi qabsoo Ummatootaa isa mudachaa jiru irraa , Biyyatti humna waraanaan Bulchuuf , labsa dabarsuuf arraba irra kan isa gae fakkaata .

Wayyaanee Ihaadeeg siyaasa isaa akka gaariitti fixate jira. Sababaa gara garaan Ummata sossobuun dhumateera. Toftaan umurii dheeraffannaa isaas akkasuma waan xumurame fakkaata. Wayyaaneen hara umurii dheerechuu fi dhiisuun isaa harka ummatoota Qabsoo gaggeessanii keessa jira. Kana jechun, Ummatoonni jabaatanii , Irree isaanii wayyaanee irratti kaafnaan , wayyaaneen fincila Ummatootaa qofaan harka kennun dirqama isaatii. Yoo Ummatoonni laafatanis, umurii dheerachuun waan hin hafneedha jechuudha.

Maarree Qeerroo fi Ummata Oromoo maaltu isa eeggataan ? gaaffii jabduu taati jechuudha.

MURANNOO NU BARBAACHISU:-

Sochiin hawaasa keenyaa akka baayyina keenyaa, cichoominni keenya akka seenaa keenyaa tauu baatuus, tarkaanfiileen waggoota 3n kana keessa fudhatamaa jiran , akeeka hegaree qabsoo keenya , firaafis diinaafis kan akeekudha. Sochiileen gama kanaan jiran hundi gilgaalamanii , buaan argamsiisan ilaalamee , waan eegalametti fufun filmaata biraa hin qabaatu.

Diinni keenya waggoota 130 ol nu ajjeesanii umurii nu irrattii lakkaaaa jiraatan. Nuutii ammo waggoota amma kana duaafii jirra. Garaa balchuun keenya dua keenya hin dhaabne. Callisuun keenya hiraarrii fi goodaansa Ummata keenyaa hin dhaabne. Rakkoon rakkoo caalu yeroo nu irratti dhalchaa deemee, hara jumulaan ajjeefamuu , hidhamuu , Biyyaa godaanu fi qabeenyaa keenya irraa buqqifamu irra geenye jirra.

Diinni shiraa fi hammeenya nu irratti hojjatu kan caalaatti akka jabeessu taasisu ammo callisuu keenyaa fi diinni callisuu keenya akka sodaatti ilaaluudha. Kun seenaa keenya keessaa geeddaramuu qaba.

Hara qabeenyaa keenya kabachiisuuf , dachee keenya irratti qeerroon falmachuun diina rifaasisee, fira kan gammachisaa jirudha. Kun jaallannee kan itti seenne odoo hin taane, of jiraachisuu fi jiraachuuf qofaa kan itti seenneedha. Ega itti seenanii ammo , diinni hanga nama hubatuttii itti fufun murteessaadha. Yoo tauu baatee miidhaa kana irra caalaa ofitti waamaa jirra.

Kanaaf , Fincila wal irraa hin cinnee fi gaaffii mirgaa daran jabeessuun, diina irrattii tarkaafii isa dammaqisu gaggeessuun murteessdha. Bara giiizii dhumate kana tarkaanfiileen jiran , diina qabeenyaa keenya saamee cinaacha dalga yaafate itti hin dhagaamne. Kan baranaa garuu kan miillaa kaasee hanga sammuuttii itti dhagaamuu gaggeeffachuun barbaachisaadha. Diinni yeroo nu ajjeesu jalqaba, nu uruursee odoo hin taane, akka gadda tokkollee nuuf hin qabneettidha. Bakka jirrutti tarkaanfii mataa qabsiisu ilaallachuun barbaachisaadha. Kun hundi kan isaan ofitti fidan malee , oromoon jibba qabaateen kan raawwatu miti. Waan marafuu qeerroon oromoo waan hundatti jabeessuun kabajaa isaaf tola.

TOFTAA WAYYAANEE BARANAA :-

Wayyaaneen sochii qeerroo dhaabuuf sochii balaa gaggeessuun waan hin oolle. Keessattuu ilmaan isaanii Oromiyaa keessatti guddatan sochii qeerroo keessa seensisuun sochii qeerroo hundeedhaa dhabamsiisuu kan jedhu tauu , keessa beektoonni ni ibsan. Keessattu sochii gama kooleejaa fi yunivarsittin gaggeeffamu dhaabuuf qophii balaa taasisuutu himama. Keessattuu ilmaan oromoo saboota biro waliin walitti buusanii kasaaraa irraan gauu kan jedhu waan jiruuf , Ilmaan Oromoo waan deemaniif akka gaariitti hubachu isaan barbaachisa.

Tarkaanfiin gama investimantiin jiru, keessa wayyaanee qooduuf qooda ol aanaa gumaachuu barannee, sochii gama kanaan jiru jabeessuu fi ijoollee wayyaanee, keessattu ilmaan isaanii fi saboota biro waan hojiilee akka maayikiroo xixiqqaa keessatti hirmaachisuun, kana malees carraa hojii adda addaa kennuufiin ijoollee oromoo akka tuatan kanneen taasisan adabanii sochii ofii ganda keessaa babalifachuun hedduu barbaachisaa tauu beekuun dansaadha.

Gama biroon dargaggoota gama qabsoon sochii itti jiran dhaabuudhaaf wanni yaadamee jiru, qalbii dargaggootaa , gama ispoortii, tiyaatiraa, muuziqaa, Diraamaa, Filmii gara garaa baayyinaan hojjatanii Naannoolee keessa gadhiisuu , kanas taasisuuf , INDUSTIRII FIILMII FI MUUZIQAAwayyaaneen guutummaatti tuattee, saboonni sirbootaa fi Diraamaa ykn fiilmii akka Qooqa isaaniin hin hojjannee dhorkuu fi ukkaamsu , kan isaan barbaadan ammo facaasuu irratti qophii balaa taasisuutu dabbatama.

Kanaaf Ummati fi Qeerroon Oromoo kana irratti jabiinaan hojjachuu barbaachisa. Sochii isaanii kana dhaabuuf mormii wal irraa hin cinnee gaggeessuun barbaachisaadha. Wayyaaneen sabboonummaa sabootaa sodaachu irraa , sabboonummaa sabootaa ajjeesuuf hojii balaatti jiraachuun waan ifatti mulataa jirudha. Kanaaf waan aadaa fi eenyummaa keenya balleessuuf shirri gara garaa yennaa hojjatamu ucallisuuf of dhabamsiisuu malee waan biraa jechuun hin dandaamu.

KEESSA OFII TIKIFACHUUN:-

Qabsoo humni kamuu gaggeeffatu keessatti keessa isaa tikifachuun heddu murteessaadha. Wayyaaneef mataa dhukkibbii kan taee qeerroon qaamni jabiina isaa kanadha. Kana caalaatti tikifachuu fi balifachuun barbaachiisaadha. Oromoon wal tikisii fi of tikisuu barachuu qaba. Waliif dhaabbachuu , waliif dhimmuu baratee, waliif falmuu aadaa isaa keessa jiru, hojiin argisiisuu qaba.

Daboo wal waammachuun midhaan dhahachuuf qofaa miti. Bara rakkos daboo wal waammatan . waliif birmatan . kun hara nu barbaachisa. Nama keenya tokko diinni harkaa fi miilla hidhee wayita nu keessaa fuudhee deemu callisuun dhugumatti akka aadaatti fafa . kana baranatti geeddarachuu fi diina rifaasisuu qabna. Dhalli oromoo hidhaatti guuramuun dhaabbachuu qaba. Hojii irraa ariamuun dhaabbachuu qaba.

Gamataa dhabuun keenya hedduu nu miidhee jira. Waan waggoota sadii asitti argaa jirru caalaatti jabaachuu qaba. Dachee keenya irratti salphachuun dhaabachuu qaba. Diinni callisuu keenyaatti caalaatti garaa akka nutti jabaatu yoo taasifne malee, akka of qusatu hin taasifnu. Wal irratti duuun , waan hojjannu irratti naamus qabaachuun , waan yaannee hundumaa milkeeffachuuf keessa keenya tikifannee , wayyaanee keessi ishee daddaaqamee isaanuu keessa wal haphisaanii jiran kana caalaatti sochoosnee bakka abuqqisuun murannoo keenya baranaa tauu qaba.

YAADA WALII GALAA :-

Biyya keenya irratti walabummaa fi Bilisummaa kan argannu, Qabsoo gaggeessinuu fii wareegama kafallu qofaadhan taun haqa. Obbolaan keenya kaleessa mirgaa fi Abbaa Biyyummaa umata isaaniif aarsaan isaan baasan eenyun olitti kan yaadatamaa jiraatudha. Biyya keenya , mana keenya keessatti namaa gadi taanee jiraachaa jirra. Gootummaan Ummata keenyaa haalamee, ganda tokko keessaa kanneen dhufanii Ummati miliyoona 40 salphatee jiraataa jira.

Addunyaan kun kan humna qabuuti. Haqi bakka dhabee, of tuulummaa fi hattummaan bakka argatee bakka jirutti haqa ofii karaa nagaa eeggachuun gawwummaa addunyaa irra hin jirredha. Kanaaf , qabsoon keenya kan amma jiru irra jabaachuu qaba. Diina irratti garaa jabaanne malee gonkuma nu dhagauu hin dandaan. Isaan jiraachuuf nu ajjeesutti murteeffatanii jiru. Nuuti ammo akka isan barbaadanitti duuu odoo hin taane, waan barbaannee fi akka barbaannutti duunee, ummata keenya rakkoo jalaa baasuu qabna.

Diina mana keessatti , dadhabbii malee nu bira yaauu callisnee ilaalun haa raawwatu. Oromiyaan Abbaa isheen buluu qabdii. Dacheen oromiyaa abbaa isheef tajaajilu qabdi . qabsoo gama hundaa , finiinsuun waadaa keenya baranaati. Wayyaaneen shira feetu hojjattuu fii hammeenya barbaaddu nu irratti hojjattu qabsoo keenyaa duubatti nu hin debstu. Bilisumma akeenyaaf tarkaanfii kabajaa nu goonfachiisu, Bilisummaatti nu baasu fudhachuun diina OROMIYAA irraa kaasuun kaayyoo keenyadha. Diinni guyyu tokkof Oromiyaa irratti boqonnaa hin argatu. OROMIYAAN NUUF MANA HIDHAA TAATE, DIINAAF BAKKA JIREENYAA HIN TAATU. KAN BADU BADEE BIYYA KEENYA NI DHUNFANNA.

WAYYAANEEN WAAN AMMA OROMOO WAAN HUNDAA KEESSAA MOGGEESSU GAGGEESSAA JIRTUUF QORICHI ISAA GARA JABIINA KEENYA QOFAADHA.

Ishoo yaa Qeyroo koo ilma guyyaa rakkoo

Itti fufi qabsoo ni moota gaaf tokkoo

Qeeyroo Oromootaa kan sabaf dhaabbatee
Lubbuu isaa if kennee irbuu tarkaanfatee

Abdii saba Oromoo guca bilisummaa
Summii rooristootaa yaa farra gabrummaa

Gumakafal sabaa qeeyroo mataa tuutaa
Sumaatu moohataa injifannoon galtaa

Biiflee ilma Oromoo mallattoo jeynummaa
Gooticha waraanaa jayna sabboonummaa

Nuti aanoonni kee Qeyroo si abdannaa
Dukkana gabrummaa siini keessaa baanaa

Sadoo fii qananii irraan tarkaanfattee
Saba bilisoomsuuf qawwee lafaa kaasttee

Yaa qabsaaaa sabaa kan lammiif laalatuu
Roorroo saba keetii ati hin fudhattuu

Abshir yaa Qeyroo koo si faanarra jirraa
Waan dandeenyu maraan si cinaa hiriirraa

Abdadhu saba kee Lenca Oromtichaa
Injifannoon keetii gobaani nuuf galtaa

Bobbaan kee milkii dhaa galti kee gammachuu
Qeyroo ilma Oromoo faana si haa tolchuu!!!

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx
Injifannoo Ummata Oromoof!!!

Ni moona hin shakkinu!!
Makiyaa Abdullahii /Binta-Dirree/

September 17, 2012 Gadaa.com

Haala sochii walii galaa biyyattii keessatti adeemaa jiruun wal qabatee ilmaan Oromoo Godina Boorana kora taauun murtii mootummaan wayyaanee akka isaan hin bulchinee fi cunqursaan bara baraa akka isaan irraa dhaabbatu walii gale.Uummatni Oromoo bilisaan dhalatnee garboomnee hin jiraannu jechuun murtii kana dabarfatee jira.Wayyaaneen yeroodhaa yerootti dargaggoota hojii dhabdummaan rakkatanii fi uummata nagaa maqaa miseensota ABOn mana hidhaatti guuruun nurraa haa dhaabbatu jechuun murtii dhumaa dabarfatanii jiran.Haaluma wal fakkaatuun Godina Booranaa aanaa Areeroo keessaa Oromoonni dhimma nageenyaan mootummaa Wayyaanee waliin hojjechaa turan mootummaa Wayyaanee rakkoo siyaasaa fi diddaa ummataan dhabamaa jiru dhiisuun qabsoo bilisummaa Oromootti dabalamanii jiran.Mootummaan Wayyaanees gocha ilmaan Oromoo Booranaa kanaan kan baarage waraana hedduumminaan bobbaasuun milishoota gandaa maqaa qorannoon rakkisaa jira.Walgahii wayyaaneen waamaa jirus aanaa Areeroo keessattii fi bakkeewwan birootti fudhatama dhabee jira.

Fulbaana 16,2012
Godina Shawaa lixaa aanaa Ejeree magaala Ejeree keessatti diddaan hojjettootaa dhalate.Magaala Ejeree keessatti yeroodhaa gara yerootti shira mootummaan wayyaanee wixinu hojjettoota ilmaan oromoo miidhuun bittaa umrii isaa dheeressuuf duwwaa kan tahe akka tahe kan ibsan hojjettootni kunneen Waajjira Qonnaa keessatti dabballootni mootummaa wayyaanee olaantummaa addaa agarsiisuu hin qaban jechuun mormiin ka’ee jira.Itti aanaan bulchinsaa fi hoogganaa qonnaa aanaa Ejeree kan tahe Taammiruu Garramuu mootummaa Wayyaanee waliin hidhata uumuun maqaa miseensota ABO jedhuun hojjettoota qorannaan yeroodhaa yerootti kan rakkisu kana booda hojii irra akka hin oollee fi namni kun gocha kana irraa hin dhaabbatu taanaan gaaffii migaa gaafannu duubatti hin deebi’u innis gaafatama seenaa jalaa hin bahu jechuun waraqaan barreeffamaan isa dhaqqabee jira.Ji’oota muraasaan duras dhiibbaa hojjettoota irratti dhufeen hojjettootni ilmaan Oromoo tahan 6 hojii gad dhiisuun ni yaadatama.

Fulbaana 14,2012 Giddaa

Mootummaan Wayyaanee erga aangootti bahee uummatni biyyattii keessaa guyyaa tokko nagaan oolee bulee hin beeku.Wayyaaneen bittaa umrii isaa dheereffachuuf yeroodhaa gara yerootti uummattoota biyyattii shira garaa garaa xaxuun walitti naqaa yeroo bittaa dheerefachaa yoonaan gahe.

Godina Wallagga bahaa aanaa Haroo Limmuu,Eebantuu fi Jiddaa keessatti ilmaan Oromoo fi Uummata Beenishaangul Gumuz yeroo dheeraaf nagaa fi jaalalaan waliin jiraachaa turan walitti buusaa turuun isaa ni yaadatama.Haalli kun ammas itti fufuun aanaa Haroo Limmuu bakka garbaa jedhamutti walitti bu’insi shira mootummaa Wayyaaneen bixxilameen Oromoo fi uummata Beenishaangul Gumuz gidduutti taasifamaa jira.

Haala kanaan Oromoonni nama lama Hundumaa Caalaa if Wayyaasaa kan jedhaman haalaan madaayanii jiraachuu fi gara ummata Beeneshaangul Gumuzii irraas miidhaan akka gahee jiru gabaasi naannicha irraa nu gahe addeessa.

Gama biraan Oromoota nagaa gaaffii mirgaa gaafattan dargaggoota Oromoo qindeessitan sababa jedhuun namoota aanaa Eebantuu fi Qeelloo irraa hidhuun dararaa akka jiran gabaafame. Fulbaana 13,2012 namoonni hidhaman

1.Obbo Addunyaa Goobanaa bulchinsa aanaa 2.Obbo Taakkalaa Tolosaa itti aanaa Bulchinsa aanaa 3.Barsiisaa Dachaasaa Wayyeessaa

Kanneen jedhaman hidhaa naannoo irraa gara Maa’ikelaawwiitti dabarfamuun beekame. Wayyaaneen ofii tasgabbii dhabee milishoota gandaa mindaa dabaluun maallaqa dabalataa kenneefii akka isaan ummata nagaa jeeqan taasisaa jira.

Fulbaana 15,2012

Godina Harargee lixaa keessatti qeerroon naannoo Mieessoo walitti dhufuun dhimma qabsoo Oromoo irratti marii gaggeessan.Qeerroon naannoo kanaa walii isaanii mariyachuu irra darbanii barnoota uummata naanoof kennaa kan turan ta’uun beekame. Kana malees karaa biraa hojiilee qabsoo farra gabrummaa fi olaantummaa balleessuuf gochaa jiran gamaggamanii hojiin QBO adda durummaan dargaggoota irraa eegama kan jedhu irratti walii galanii FDG jabeessuuf murteeffatanii jiran.

Ibsa ejjennoo isaanii keessatti hamma bilisummaan ilmaan oromoo mirkanaauu fi Oromiyaa irratti Oromoon abbaa murtii tahutti qabsoo hadhaa akka fufan ibsanii jiran.Mootummaan Wayyaanee uummata Oromoo fi Affaarii yeroo ammaa kana walitti buusuuf shira inni xaxu adda durummaan hojii keenyaan fashalsuu fi ollummaa gaariin waliin jireenya ummatootaa gaarii fi nagaa irratti hojjechuuf jabaannee hojjenna jedhanii jiru.

Wayyaaneen dargaggoota Oromoo naannoo kanaa yeroodhaa yerootti mana hidhaatti guuruun messhaa waraanaa naannessitu,ABO waliin hidhata qabdu,miseensa ABO ijaaraa jirtu jechuun doorsisaa jiraachuu Qeerroon naannoo kanaas ifa godhanii jiran.Bara mootummaan Wayyaanee tasgabbii dhabee fi ilmaan Oromoo irraa waaanjoon darbamuu geessetti uummatni Oromoo tokkummaan akka mirga isaa falmatu waamicha dabarsanii jiran.