Sadaasa 15/2015 Godina Lixa Shagaggar AANAA MIDAA QANYIItti Ayyaanni Irreechaa Malkaa Calalaqii Bifa Adda ta’ee fi Haala Hedduu Dammaqinsa Qabuu fi Mormii Sirna Faashistii Wayyaaneen kan guutameen Dargaggootni Oromoo ABO fi Qabsoo Bilisummaa Oromoo Faarsuun Kabajatan. Ayyaanni Irreechaa Kun jalbultiin isaa bifa ho’aa ta’een Galma Abbaa Gadaa Warraa Maccaa galma Abbaa Gadaa ‘Ittafaa Caarraataa Guutamaa’ kan ta’ee Diirree Calalaqiitti haala heedduu nama ajaa’ibuun jalbultiin isaa kan kaleessa irraa eegaluun kabajamuu eegalee guyyaa har’aa Malkaa Calalaqiitti bakka uummatni Oromoo Kumootaan lakka’amanitti bifa addaan kabajame.Guyyaa Jalbultii Ayyaana kanaa Irraa eegaluun Uummatni Oromoo Godina Lixa Shaggar Aanaawwaan Kanneen akka: Midaa Qanyii, Calliyaa, Iluu Galaan,Baabbichaa, Tokkee Kuttaayee, fi Godina Horroo Guduruu Wallaggaa Aanaa Jimmaa Raaree fi Guduruu irraa jalbultii Ayyaana Irreecha Malkaa Calaalaqii kana irratti dammaqinsa guddaan kan argamuu danda’an ta’uun gabaafamee jira. 

Goototni Dargaggootni fi Barattootni Oromoo Walleelee Warraaqsaan ABO,Qabsoo Bilisummaa Oromoo fi gootota ilmaan Oromoo
Qabsoo bilisummaa Oromoo irratti Wareegamaan faarsuun mormii guddaa sirna faashistii wayyaaneef qaban ifatti muldhisaniru. Dargaggootni
Oromoo Walleelee Warraaqsaa fi Dhaadannoo Qabsoo Bilisummaa farsan kanneen armaan gadii kana dhageesisuun mootummaa wayyaaee
balaleeffatan:
1. Korma Guduruu ABO keenyadha duruu, ABO’n lafa fi biyya dabarsee hin gurguruu, kanaan Booda garbummaan nu ga’eera abbaan irree wayyaanee OPDO’n nu hin bulchitu,
2.Master planiin Finfinnee fi Magaalota Oromiyaa haqamuun dirqama, Wayyaaneen OPDO’n Oromiyaa gurgurachuuf maaliif muddama?
3. Dhaabni keenya ABO dha, Kaayyoon keenya Bilisummaa fi walabummaadha, FInfinneen kan keenya, Oromiyaan kan keenyaa, bittaa
halagaa hin barbaannu, hidhamtootni Oromoo hiikamuu qabu, Barataa dammaqii, Barsiisaa dammaqi, Qotee bulaa dammaqi, Oromoo dammaqi
jechuun sagalee dhaadannoo jajjabaa fi dheekkamsaan guutame dhageesisan.
4.Kanaan booda kan nu bulchu ABO dha, ABO dimookiraasii fi bulchiinsa gaariitti amana, ABO’n mirga ilma namaa fi dimookiraasii ni
kabachiisa, jechuun labsii dhaadannoo fi walleelee warraaqsaan guutame dabarfatan.
5.Ilmaan Oromoo wayyaaneen bara baraan rasaasaan akka bineessa adamsee ajjeesaa jiruuf itti gaafatamuu qaba, OPDO itti gaafatamuu qaba,
6.Caffeen Oromiyaa Oromoo fi Oromiyaa gurguraa waan jiruuf seeratti dhiyaachu qaba jechuun wallee fi dhaadannoon mormii sirna garboonfata
wayyaaneef qaban ibsachuun bifa adda ta’een Ayyaanni Irreechaa Malkaa Calalaqii kabajamuu Maddeen keenya achiitti argamanitu gabaase.
Mootummaan Abbaa Irree Wayyaanee humna Waraanaa guddaa Daandiiwwaan gara Aanaa Midaa Qanyiitti geessuu hundarratti loltootaa
fi poolisii kora bittinneessa jedhamu ramaduun Sakkatta’insa guddaa gaggeessuun uummatni sodaatee akka karaa irratti deebi’uuf yaaliin
guddaan waraana wayyaanee kanaan godhamee fi loltootnii fi poolisootni Wayyaaneef ergamanii bulan Odaa Doodaa uffattan ABO,WBO fi Qeerroo
bilisummaa Oromoo faarsitan jechuun dargaggootaa fi uummata ugguranii karaatti deebisuu fi akka namni sodaatee deebi’uuf shirri guddaan
dalagamee uummatni I fi dargaggootni barattootni Qeerroon Oromoo gamtaa isaa jabeeffachuun lafa duudhaa keenyaa fi seenaa keenyaa
Irreecha irra nu dhorkuun yakka jechuun uummatni diddaadhumaan sirna kabaja Ayyaana Irreechaa Malkaa Calalaqii irratti kan argamanii
walleelee warraaqsaan qabsoo bilisummaa Oromoo,ABO ,WBO fi Qeerroo Bilisummaa Oromoo faarsaa kan olaanii fi Ayyaanicha haalaan kan
miidhaksan ta’uu Maddeen keenya sirna Ayyaanaa Irreechaa Malkaa Calalaqii irratti argaman gabaasan.waraabbii video,suuraa fi audio kan
isin qaqqabsiifnu ta’uu isin hubachiifna.

 Sadaasaa 21,2015 Godina Lixa Shaggar Aanaa Dandii Magaalaa Giinciitti FDG Gootota Barattoota Oromoo M/B Giincii sadarkaa 2ffaa fi
Qophaa’inan qabsiifame daran jabaachuun itti fufe, Manni Barumsaa Giinciis yeroof Adeemsa baruu fi barsiisuu dhaabuun Cufame jira.
Goototni barattootni Oromoo Magaalaa Giincii Yaadannoo sadaasa 9/2005 waggaa 10ffaa sababeeffachuun hanga yoomiitti waraanaan
eegamaa, ajjeefamaa, hidhamaa fi biyyarraa buqqifama jiranna jechuun gaaffii mirga abbaa biyyummaa bulchiinsa mana barumsaa Giincii
sadarkaa 2ffaa fi qopha’inatti dhiyeeffachuun FDG kaachisan gaaffiin barattoota Oromoo kunis:
1. Maqaa Master plan Finfinnee fi Magaalota Oromiyaa jedhuun karoorri duguuginsa sanyii fi uummata oromoo abbummaa q’ee fi biyyaa
dhabsiisuuf caffee mootummaa naannoo Oromiyaa kan uummata oromoo bakka hin buuneen raggasifame kun guutummatti haqamuu qaba, uummata keenyaa kan midhuu fi karoora badii balleessiidha malee hin fayyaduu waan ta’eef haqamuu qaba. Caffeen karoora kana mirkaneessee seeraatti dhiyaachuu qaba.
2.Ajjeechaa jumlaa bara 2014 sababii mormii Master Plan Finfinnee fi Gaaffii mirga abbaa biyyummaa karaa nagaa dhiyaateef ilmaan Oromoo
qaroo daa’imaa hanga manguddootti Mootummaan EPRDF fudhateef itti gaafatamuu qaba, kanneen du’aniif beenyaan haa kanfalamu, kanneen
hidhaman haa hiikamuu qabu.
3. Gaaffiin mirga abbaa biyyuummaa yeroo irraa gara yerootti gaafatamuuf mootummaan EPRDF deebii nu dhorkatee jiruuf deebiin nuuf
haa kennamu.
4. Mootummaan Wayyaanee EPRDF/TPLF yeroo irraa gara yerootti barattoota Oromoo fi ilmaan Oromoo qaroo uummataa ta’an dhukaasee
ajjeesa ture, keessattuu bara 2005 fi bara 2014 ilmaan Oromoo Oromiyaa keessatti karaa nagaa gaaffii mirgaa waan gaafataniif qofa humna
waraana Agaazii n irratti bobbaasuun uummata civil ii irratti waraana banee lubbuun ilmaan Oromoo baroota kana gidduutti bahee kumaan
lakkaa’uuf mootummaan kun itti nuuf gaafatamuu qaba.
5. ilmaan Oromoo Oromummaa isaaniin yakkamanii hidhaatti ukkaanfaman gaaffii tokko malee gadhiifamuu qabu.
7.Saamichi qabeenyaa uumamaa fi qabeenyaa uumamaa kanneen akka Bosonaa Godina keenyaa Aanaa Dandii keessa Bosonni ciramee badaa kan jiruu harka mootummaa kanaatiin maqaa investmentii jedhuun ta’uun mirkanadha, manca’insa bosonaa fi saamichaa qabeenyaa uumamaa
gaggeeffamaa jiruuf mootummaan itti nuuf haa gaafatamu.
8. Uummatni Oromoo biyyatti keessatti akka baay’ina isaatti akka baldhina lafa isaatti qoodannaan aangoo siyaasaa inni qabu hin jiruu
yoo jiraatees kan hin madaallee fi saalfachiisa waan ta’eef qoodannaan aangoo siyaasaa uummata keenya bakka hin buune hin fudhannu, kanaafuu
Oromoon mootummaa akka hin qabne hubachuun mootummaan mirga uummata keenyaa kabachiisuu nuuf kabachiisuu ni hundeeffanna!!
9. Mirgootni dimookiraasii fi namoommaa nuuf kabajamuu qaba, maqaa filannoo dimookiraasii sobaan aangoo irra turuun hin danda’amu,ololaa
filannoo sobaa hin fudhannuu, sagaleen uummata keenyaa humna waraanaan waan ukkaanfamee jiruuf filmaata kijibaa 2015 darbee irratti uummaatni keenya wayyaanee EPRDF/TPLF/OPDO hin filanne, afaan qawween sagaleen keenya ukkaanfame, kanaafuu dimookiraasiin sobaa fi filanoon itti fakkessii wayyaanotaa haqamuu qaba. kanneen jedhanii fi dhaadannoolee gaaffiiwwaan armaan olitti eeraman jabeessan sagalee guddaan dhageesisuun daandii konkolaataa Finfinnee gara Ambootti geessuu cufuun hiriira mormii guddaa gaggeessuun dhumarratti humna waraanaa fi poolisii kora bittinneessa jedhamuun kan bittinneeffaman yoo ta’uu hiriira mormii barattoota kanatti uummatni magaalaa Giincii kan itti makaman ta’uun hubatame jira, guyyaa har’aas mormiin kun ittuma fufaawayita jirutti mootummaan wayyaanee humna waraanaa bobbaasuun magaalaa Giincii gooluu irratti argama, taajajilli ibsaa fi network guyyoota laman kana guutuuf magaalaa gincii irraa balleeffamani jiru. sochiin
uummataa fi barattoota ittifufee jira.

Gabaasa Qeerroo godina addaa Oromiyaa Burrayyuu irraa, Sadaasa 21,2015 

Guyyaan Yaadannoo FDG  sadaasa 9,2005 Bifa hedduu howwaa ta’een Goototni Qeerroon dargaggootni  Barattoota Oromoo, sabboontoota uummataa Oromoo fi qabsaa’ota Bilisummaa Oromootiin kutaalee Oromiyaa garaagaraa keessatti haala ho’aa ta’een Sadaasa 08/2015 jalbultii isaa irraa eegaluun kabajamuu kan eegalee Sadaasa 9/2015 sabboontootni Uummatni Oromoo, Qeerroowwaan dargaggootni barattootni Oromoo fi qabsaa’otni Oromoo barii lafaa irraa eegaluun dungoo Diimaa Magariisaa Diimaa halluu Alaabaa ABO qabu qabsiifachuun ilmaan Oromoo Sadaasa 9/2015 Qabsoo FDG irratti wareegamaniif yaadannoo gaddaa  daqiiqaa muraasaa erga taasisaanii booda, guyyaa guutuu hojjetaan hojii dhaabuun, barattoonni barnoota dhaabuun, daldalaa fi sabboontootni uummatni Oromoo qabsoo bilisummaa Oromoof falmachaa jiranii fi deeggaraa jiraan hunduu hojii idilee isaanii dhaabuun kayyoo ilmaan Oromoo goototni keenya irratti wareegamaan galmaan ga’uu qabna irree keenyaa caalatti jabeeffachuun yeroon gamtaan dirree qabsootti seenee falmannuu amma jechuun bakkoota hedduutti toftaalee fi Maloota Qabsoo Warraaqsaa FDG itti finiinsuun barbaachisuu irratti marii baldhaa gaggeeffachaa kan olaanii fi Irbuu qabsoo bilisummaa Oromoof qaban irraa deebi’uun waliif haaromsuun, Suuraawwaan Gootota qabsoo FDG irratti wareegaman illee akka kennaatti waliif kennaa kan oolanii fi Suuraawwaan kunis  uummataa Oromoo hundaaf itti fufinsaan akka raabsamuu fi Yaadannoon FDG Sadaasa 9/2005 Itti fufinsaan Godinaalee Oromiyaa Cufaa irratti Sadaasa 9/2015 irraa eegaluun torbee tokko Oliif Iyyuu itti fufinsaan akka yaadatamuu fi Maarii fi tooftaa sochii warraaqsaa FDG fulduratti itti jirruu irratti akka itti fufinsaan marii’atamuu Qeerroon bilisummaa Oromoo murtii guyyaa kana ilaalchisuun dabarseen hubachiise jira.

Haaluma walfakkatuun guyyaan Seena qabeessi Sadasa 9,2005 kun Godinaalee Oromiyaa Godina Lixa Shaggar Amboo fi Yuunibarsiitii Amboo,  Godina Horroo Guduruu Wallaaggaa, Godinaa Bahaa wallaggaa Neqamtee fi Yuunibarsiitii Wallaggaa, Godina Dhihaa Wallaggaa Gimbii, Godina Qeellam Wallaggaa Dambii Doolloo, Godina Iluu Abbaa Booraa Mattuu fi Baddallee, Godina Jimmaa fi Yuunibarsiitii Jimmaa, Godina Kibba Lixa Oromiyaa Walisoo , Magaalaa Gudditti Oromiyaa Finfinnee Fi Magaaloota Addaa Naannawaa Finfinnee, Godina Bahaa Oromiyaa Yuunibarsiitii Adaamaa fi Adaamaa, Yuunibarsiitii Dirree Dawaa, Yuunibarsiitii Harammayyaa, Yuunibarsii Hawaasaa, Yuunibarsiitii Arbaa Minchii, Yuunibarsiitii Bulee Horaa Yuunibarsiitii Maddaa Walaabuu , Koolleejjii Barsiisotaa Jimmaa,Mattuu, Neqamtee fi  Manneen Barnootaa Sadarkaa 2ffaa  Oromiyaa garaagaraa fi sabboontoota uummataa Oromoo hedduun haalaan kabajamee fi itti fufinsaan Kabajamaa Jiraachuu Maddeen keenya dirqama kana rawwachiisuuf socho’an Gabaasaa walfakkaataa kallattii hundaa irraa nuuf ergaa jiran irra kan dhiyeessinedha.Sadaasa 9

ደቡብ ምዕራብ ኢትዮጵያ ቴፒ ከተማ ውስጥ ውጥረት ነግሷል፣ የፌዴራል ፀጥታ ኃይሎች አካባቢውን በመቆጣጠር ላይ ይገኛሉ፡፡
የአካባቢው ነዋሪዎች እንደገለጹት የፀጥታ ችግር ዋነኛ መንስዔ ቴፒ ከተማ የምትገኝበት የኪ ወረዳ የእኛ ነው የሚል አቋም በያዙ የሸኮ ብሔረሰብ ተወላጆችና በሸካ ብሔረሰብ ተወላጅ አመራሮች መካከል አለመግባባት በመኖሩ ነው፡፡

አለመግባባቱን በውይይት ከመፍታት ይልቅ ኃይል የመረጡ የአካባቢው ተወላጆች በመሸፈታቸውና ጊዜ እየጠበቁ ጥቃት በመፈጸማቸው ከፍተኛ ውጥረት መንገሡን መታዘብ ተችሏል፡፡

በአሁኑ ወቅት ከሚዛን ተፈሪ ወደ ቴፒ፣ ከሽሽንዳ ከተማ ወደ ቴፒ፣ ከማሻ ከተማ ወደ ቴፒ የሚወስዱ መንገዶች በሙሉ በደቡብ ክልል ልዩ ኃይል፣ በፌደራል ፖሊስና በመከላከያ ሠራዊት ቁጥጥር እየተደረገባቸው ይገኛሉ፡፡

ቁጥጥሩ ማንኛውም መንገደኛ ላይ ጥብቅ ፍተሻን የሚያካትት ሲሆን፣ የፀጥታ ኃይሎች አካባቢውን በመቆጣጠር ላይ ናቸው፡፡

በአሁኑ ወቅት ሁሉም ነዋሪዎች ከምሽቱ 12 ሰዓት ጀምሮ በከተማ ውስጥ እንዲዘዋወሩ አይፈቀድም፡፡ ካለፉት ሁለት ሳምንታት ወዲህ ግድያ ባይፈጸምም ከዚያ በፊት በነበሩት ጊዜያት በየምሽቱ የሰው ሕይወት መጥፋቱ የተለመደ እንደነበር ነዋሪዎቹ ይናገራሉ፡፡

ስማቸውን መግለጽ ያልፈለጉ የከተማው ነዋሪ እንደገለጹት በየምሽቱ የሰው ሕይወት መጥፋቱ የተለመደ ነው፡፡

“የፀጥታ ችግሩን ለመቅረፍ በተጠሩ መድረኮች አስተያየት የሰጡ ሰዎች ላይ ዕርምጃ የተወሰደ በመሆኑ፣ በአደባባይ ሐሳብን መግለጽ በራስ ላይ እንደመፍረድ ይቆጠራል፤” በማለትም የችግሩን ጥልቀት አስረድተዋል፡፡

የሸኮ ተዋላጆች የሚያነሱት ጥያቄ መሠረቱ በቤንች ማጂ ዞን የሚገኘው ሸኮ ወረዳ፣ በሸካ ዞን የሚገኘው የኪ ወረዳና በጋምቤላ ክልል ማጃንግ ዞን የሚገኘው ሜጢ ወረዳ፣ አንድ ላይ ተዋህዶ ዞን እንዲሆንና ዞኑንም የማስተዳደር ሥልጣንም እንዲሰጣቸው ነው፡፡

የማጃንግ ብሔርን ማጠቃለል የፈለጉበትን ምክንያት ለጉዳዩ ቅርበት ያላቸው የሸካ ዞን ተወላጅ እንደገለጹት፣ የማጃንግና የሸኮ ብሔረሰብ አባላት ለዘመናት አብረው የኖሩና ባህላቸውም ተመሳሳይ በመሆኑ ነው፡፡

በቴፒ ከተማ የሚኖረው ሕዝብ ቁጥር ብዛት ከ35 ሺሕ በላይ ነው፡፡

Simboo keessatti akaakuu fuudhaa fi heeruma Boorana keessaatu jira. Qophiin Addaa FDG irratti yaada namoota 4 qaba. Qophiin Imalaa Dr. Asaffaa Jalataa waan sabboonummaa fi qabsoo Oromoo irratti keessummaa dha.

(Qeerroo, Giddaa Ayyaanaa, 19 Sadaasa 2015) Qeerroon Barattootaa Aanaa Giddaa Ayyaanaa rakkoo bulchiinsa gaarii, Hoji dhabdummaa, fi Saamicha mootummaa mormuun hiriira adeemsisan.

Hiriira kana irratti Mormii maaster pilaanii irratti qabanis dhageessifatanii jiru.

Keessayyuu, adamoo eenyummaa Oromoo irratti adeemsidamu kamuu dura dhaabbanna jedhanii jiru.

Hiriira mormii adeemsisan kana irratti mootummaan Wayyaanee ummata Oromoo akak bakka hin buune ifatti dubbachuun ejjannoo qaban mul’isanii jiru.

Hiriirri kun gaafa 16/11/2015 kan geggeeffame yeroo ta’u, hanga ammaas barnooti dhaabbatee akka jiru beekameera.

Hiriira mormii kanatti kan rifate wayyaaneen barattooti, hawaasillee magaalattii keessatti korfaayee akka hin deemne humna poolisiin eegamaa jira.

Hiriira kana irratti sagaleen akkana jedhu dhageessifamaa ture.

Giddaa gidduu namaa
Gaafa dhiphuu namaa
Injifañnoon keenya
Hajabaannu barana!