Hariiroo Jorgoon Irraa

Uuummata barabaraa malee, mootummaan bara baraa hin jiru! Kutaa tokkoffaa keessatti Wayyaaneen akkamitti akka uummattoota walitti buusuun humna tokkummaa dhabsiisuun umrii bittaa fi saaminsaa dheereffachuuf yaaltu, akkasumas balaa saboota wal irratti kakaasuun kun qabu ilaalleerra. Kutaa kana keessatti immoo akkaataa wayyaanonni itti siyaasaafi dinagdee biyyattii monopoliin itti qabataniifi walumaa galatti adeemsi Wayyaanee kun dhumnisaa garamitti akka nugeessaa jiru ilaalla. Duruma jalqabarraa taayitaaf foolachuun chaartericha kan gatachiifte TPLF har’a biyyootiin irra jireessi kan itti fayyadaman sirna daldala bilisaa akkaataa faallessuun dameelee daldalaa hundaa to’annaa TPLF jala galchuun dinagdee biyyattii monopoliin qabattee jireenya qaalessuun uummaticha hiyyummaan gaaditee hiitee hidhamaa garaasaa-waa’ee garaasaa waan nyaatu malee waa’eesheefi waa’ee dhimma kaanii akka hin yaadne gochuun maayikiroo xixiqqaatii kaasee kamma industiriilee gurguddootti, teeleefi humna ibsaa dabalatee akka fedhetti kan irratti hogganu TPLF dha.

Galaii achirraa argatu malees, TPLF bakka sana gad lakkisuu kan hin feeneefii icciitii dhaabbilee mormitootaafi namoota dhuunfaa ittiin to’achuuf akka ta’e garuu akka hin daganne hubachiisuu feena. Haa ta’uutii gama qoodiinsa taayitaatiinis yoo ta’e, yoo ilaalle bilchiinsota gandaa irraa jalqabee hamma muummicha ministeeraatti, Hayile Maariyaam Dassaaleeny isa fakkeessaaf taa’e dugda duubaan kan jiru golgaa Bi’aadeeniitiin dahaatee Tigirticha Barakati Simooniifii kaawwaanidha. Keessaafuu humni ittisa biyyaafi poolisiin jaallawwan wareegamtoota TPLF irraa kan dhaalle dhaala keenya! Jedhaniiti amanu Aangawoonni TPLF har’aan tana. Dameen tikaa ofiisaafuu mucucaatee kufaa jira malee akkuma beekamu bu’uura amantii TPLF dha.

Walumaa galatti TPLF mirga odeeffannoo argachuu uummataa ukkaamsuun keessaafuu uummata Oromoo, akkasumas maqaa investimentiin qotee bulaafi hiyyeessota seeraan ala lafa isaaniirraa buqqisuun gaaffii mirgaa kanneen gaafatan hundumaa rasaasaafi boonbiin gubaa bineensa uummata keenya waaddee nyaachaa jirtu erga taatee bubbulteetti. Hunduu nan hafiin kan jettu albaadhettiifii ufittoo kan taate TPLF kallattii isheen harkashee itti hin dhuubiin hinjiru! TPLF kaayyoo itti qabsoo jalqabdeef dagachuun meeshaa har’a hidhattee jirtu abdattee saboota kaan koloneeffattee saamaa akkasumas dhiibbaa mirga dhala namaa kan uumama ilma namaa keessa hin jirre raawwachuun xuuxuu badii dhaloota irraa dhalootatti darbu uummata Tigreefii uummattoota kaawwan jidduu kaayaa jirti. Addatti immoo dabni isheen ilmaan Oromoo irratti gaggeessaa jirtu kan diinni kamuu taanaan diina mataa isaa irratti hin raawwanne gochaa suukaneessaa sammuu ilmaan namaa kamittuu ulfaatu TPLF tiif kan akka bashannanaatti ilaalamu ta’eera. Hunda caalaatti immoo dameeleen tikaa TPLF hidhamtoota to’annaa isaanii jalatti argaman irratti cubbuu isaan hojjetaa turaniifi itti jiran kan hammeenya wayyaanee daangaafi safara hinqabne ta’uu agarsiisanidha. Ilmaan Oromoo mana hidhaa keessatti reebichaa akka maleen kan lubbuun isaanii dabran, morma hudhuun, summiin faaluun, dhoksaan otoo mana murtiitti hin geessamiin rasaasaan reebamanii ajjeesamanfi kkf malee halkan leeylii gara gaara Inxooxxootti geessuun miilasaa lamaan konkolaataa gara-garaa lamatti hidhuun konkolaatonni sun gara kallattii gara-garaa lamatti akka adeeman gochuun baqaqsanii yerootti irbaata waraabessaa godhan argameera.

TPLF cubbuu kana hundaa kan raawwachaa jirtu, humna diinaa biyya ishee Tigiraayiin weerare irratti otoo hin taane dachee Waaqxi irratti isaan uume dachee biyya isaanii dachee Oromiyaarra lamiilee nagaa jiraattota irrattidha. Har’a garuu TPLF tiif dhugaa tokko dabarsuufii barbaanna. Sibiilaan nama bituun jaarraa 21ffaa kana keessa akka nama hin baasne beekanii dammaquun bala’ama boru dhufuuf jiraatu irraa akka baraaramuutti lakkaa’ama. TPLF dhaabbattee maaliif qabsoo akka eegalte kaayyoo ykn akeeka dhaabashee otoo gulaalte isheef wayya. Dhugaadha! uummata Tigiraayiin bilisoomsuuf malee warra kaan irratti saaphana gabrummaashee diriirsuuf hin turre. Hata’u malee TPLF uf tuulummaatiin akkuma feete gochaa taayitaa irra turuushee malee boru maaltu akka ishee mudatu herregasaa waan wal madaalchifte hin fakkaattu. Hamma ammaatti TPLF biyyittii kanaafii uummata kana irratti akka argite irratti dhiichisaafi irratti geeraraa tuffiin jiraatteetti. Amma garuu yeroo itti kan facaafatte haammattu irra ga’uushee TPLF tiif misiraachoo himuufii jaalanna. Hammam illee ministeera ittisaa keessatti TPLF bakkoota aangoo hunda qabattullee naannawa isheetti marsanii kan jiran uummanni isaaniifi maatiin isaanii rasaasaafi qaala’ina jireenyaa wayyaaneen fiddeen kan jalaa dararamaa jiran waraana ilmaan sabaafi sablamootaati.
Qawween TPLF yeroo ibidda tufu kan isaanii bishaan kan tufu miti! Hunda daran haqa lafa jiru yeroo ilaallu gaachanaafi abdii, amanamaafi aantee uummata Oromoo kan ta’e ABO’n yeroo itti biyya keessaafi alaan ijaaramee jabaatee uummata keessa seenee diina fuula dura dhaabbatee jirudha, yeroon kun. Kanaafuu, ammaa booda, TPLF rakkoo wal xaxaa ufumashee fiddeen akka suphee caccabdee akka hurrooftu, akka qoraaniitti gubattee akka daaraa taatu beekuu qabdi! TPLF dhaabbata du’ashee ijasheetiin arguuf dhihaatte ta’uushee hubachuutu malaaf! Yeroon kun yeroo itti TPLF waan nyaataa turte deebistee itti tuftu yeroo warqee uummata cuqurfamooti! Dhiiga ilmaan Oromoon kan gabbatte TPLF dachee Oromiyaa irratti owwaalamtee garamittillee karaa itti baafattu hin qabaattu! Oromiyaan bakkee owwaalchaa TPLF ni taati! Uummanni Oromoo ammaa booda gatiittii ykn qolee ittiin gabrummaa baatu gonkuma hin qabu! Dhumarratti yoomillee ta’u, TPLF kan dagachuu hin qabne akka isheen xinxaltu kan barbaannu hojiin manaa tokko jira. Kunis uummanni Oromoo daangaa uummata Tigiraay waliin isa daangessus akka qabu TPLF yoomuu taanaan dagachuu yoo baatte gaariidha.

Har’a lafaafi uummata keenya humnaan nurraa fudhatte Raayyaan ilma Oromoo qulqulluu ilma Walloo ta’uun xiinxalamuufi hubatamuu qaba. Jaalatames jibbames yeroon dhufu kun bor yeroo bilisummaa Oromooti! Gaafas immoo Oromoon Afrikaa Baha irratti humna waraanaa jira jedhame olaanaafi jabaa ijaarrachuunsaa wal nama hin gaafachiisu! Uummata bara baraa malee mootummaan bara baraa hin jiru!

Document warning that aid programme posed ‘high’ risk to human rights deleted from Government website as £27 million aid scheme axed

Gabaasa Qeerroo Godina Jimmaa, Onkoloolessa 31,2014
Godina Jimmaa keessatti uummanni rakkoo bishaan dhugaatii fi ibsaan kan rakkate tahuu gabaasni Qeerroo darbaa ture ni addeessa. Ammas gabaasa Qeerroo Onkoloolessa31,2014, yeroo ammaa uummanni Oromoo Oromiyaa keessa jiraatu rakkinoota tajaajila bishaanii fi ibsaan saaxilamee jiraachuun kan dhagayamu godinoota akka Jimmaa, akkasuma kutaalee Wallaggaa keessaa fi kan itti jabaate magaalaa Finfinnee keessattis rakkinni bishaan dhugaatii dhabamee kan jiruu fi walla walii galaatti godinoota Oromiyaa keessa rakkoon kun daran jabaatee kan jiru tahuu isaa gabaasni Qeerroo kan ibsuudha.

Yeroo ammaa kanatti miidiyaadhuma isaanii irrattillee kan dubbatu uummanni rakkina kanaan miidhamee kan jiruudha, mootummaan Wayyaanee uummanni rakkoo kanaan saaxilamuun isaa gama tokkoon yaaddoodha, uummanni mootummaa akka jibbu kan taasisu waan taheef rakkoon kun miidiyaadhanillee akka uummanni hin dubbisamne dhorkuu yaalus kan hin danda’amne tahullee torbanoota kan lakkoofsise magaalaa Jimmaa keessatti rakkoon kun yeroo dheeraa kan ture ammas naannoo biroo kanneen akka Wallaggaa, Shagar  bahaa fi kaabaa, akkasuma magaalaa Finfinnee kutaa magaalaa garagaraa keessatti kan mul’taa jiruudha, kanumaan wal qabsiisee uummanni gaaffii kaasaa akka jiru, bara keenya keessatt rakkina hanga kana gahu arginee hin beeknu mootummaan uummata irraa fedha hin qabu, silumayyuu mootummaan wayyaanee humnatti fayadamee uummata bulcha waan jiruuf rakkina uummata mudate keessaa baasuun waan fedha hin qabneef keessattuu uummata Oromoo rakkinaan qabamee jiraachuun didaa fi gaaffii kaasuutti gufuu taha, haamilee dhorka jedhee waan yaaduuf rakkoolee uummanni Oromoo keessa jiru kanaaf fala barbaaduun hafee uummata rakkoo keessatti ilaaluun furmaata taha kan jedhutti amanee kan jiru mootummaan Wayyaanee, uummanni Oromoo rakkina bishaan dhugaatii, rakkina ibsaa irra darbee gaaffii fi diddaa isaa itti fufuun waan dirqiiti, akka ilaalcha mootummaa wayyaaneetti rakkoon kun darbee darbee Oromiyaa keessatti kan babal’achaa jiru tahuun isaayyuu uummanni rakkina kana irra darbee mootummaa waliin fincila hin adeemsisu kan jedhu ilaalcha keessa galchee rakkoo kana O romiyaa keessatti tooftaadhaan akka jiraatu taasisaa jira. Akkasuma sochii fi qophiin diddaa fuula duratti ademsifamuuf deemu sadaasa 9n wal qabsiisee mootummaan wayyaanee shakkii waan qabaateef, humni waraanaa fi poolisii isaas isaan gidduutti wal shakii fi dhimmi Oromummaa ilaalu waan babal’ateef, akkasuma sabboonummaan yeroo ammaa kana uummaat Oromoo fi hidhataa mootummaa sabaan Oromoo tahan gidduuttis waan ol guddataa dhufeef mootummaan wayyaanee hojjetoota isaa irraa yeroo itti amantaa dhabeedha.
Akkasuma lixa Oromiyaa fi qellem Wallaggaa keessattis uummata Oromoo irraa deggertoota dhabee kan jiru, hojjetaan lafa hojiitti hojiin isaa gamagamamuu, hordofamuu,waajjira keessatti hojjetaa wal ijaaruudhaan wal hordofsiisuun, aanaadhaa hanga gandaatti tikootaa fi jaleewwan olola funaanuun gabaasan facaasuun hammaachuun isaa mootummaan Wayyaanee yeroo ammaa uummata Oromoo irraa amantaa dhabuu isaa gabaasonni Qeerroo yeroo ammaa ibsu. Haaluma kanaan uummanni barataa waliin diddaa kaasa jedhee shakkiin waan jiruuf uummata oromoo tasgabbeessuuf ammo humna waraana isaa irraayyuu amantaa dhabee sababa jiruuf uummanni rakkatee fi beela’e rakkoo isaa irrabee fincila hin kaasu, mootummaa irratti humna ittiin ka’ee mirga isaa falmatu hin qabu jedhee waan yaadeef uummanni rakkinoota kanneen akka bishaan dhugaatiin gidirfamuu, nyaata dhabuu fi ibsaa balleessuu kun tooftaa godhatee ka’uun isaa uummaya gaaffii itti fufsiisuu tahee kan jiru gabaasni Qeerroo nu gahe addeessa.

Gabaasa Qeerroo Finfinnee Onkoloolessa 31,2014

Humna waraanaas tahe hidhataan poolisii bara tajaajila isaa waggaa 7 ol tajaajila kenne fedha isaatiin hoji itti fufuus dhaabuus kan danda’u gaaffii bara hojii keenyaa xumurre ni boqonna, hojii ni dhaabna jedhani gaaffii iftoominaan mootummaa gaafatan gara adda waraanaatti dirqamaan akka ergaa jiru gabaasni nu gahe addeessa.

Shakkii fi soda  mootummaan Wayyeenee hidhattoota isaa keessattuu lammiin Oromoo ta’an irraa qabuun humni waraana isaa yeroo ammaa sabaan Oromoo tahan, aadaa Oromoo guddisu, ijoollee Oromoo qabee mootummaatti dhiyeessuu dhiisuu, sabboontota  waliin walitti dhiyeenya uummachuu, sirboota qabsoo fi sabboontotni weellistootni Oromoo sirban dhaggeffachuu fi wal dhaggeeffachiisuu, mootummaa irratti wal ijaaruu fi dhaaba mormaa uummata Oromoof dhaabbatu keessatti hirmaannaa gochuu, dhaaba ABOfis ilaalcha gaari qabaachuu isaanii, dhimma jireenyaaf malee sodaa fi dirqama mootummaa Wayyaaneef osoo hin tahin ittiin bulmataaf, jireenya isaaniif jecha meeshaa baachuu fi kkf hunda waan hordofsiisee hubataa jiruuf fedhuma isaaniiyyuu eeguu dhabuun mootummaa Wayyaanee hidhattoota isaa irratti kaasaa jiraachuun dhagayamaa kan jiruudha.

Humni waraana wayyaanee keessaa sabaan oromoo tahanii argaman kamiyyu yeroo ammaa miidhaan mootummaan Wayyaanee nurraan gahe inni guddaan saba keenyaan, saba bal’aa fi kabajamaa kanaan jibbamuu keenyaadha. Beela’uun keenya, dheebochun keenya daaraa uffachuun keenya, miidhama miti sabaan jibbamuun miidhama lafee suphaa hin qabne tahuu isaa hubatanii kophee qulqulleessani jiraachuu kan filatan, mana namaa keessa jiraatanii hojjetaafii jiraachuu yeroo itti filatanii ka’aniidha. Isaan kaan ammo dirqama mootummaa wayyaanee isaanitti kennu uummata dura dhaabbachuun saalfii itti tahee naannoo itti ramadamanii hojjetan iraa miliqanii naannoo biraatti galanii hojii kanas gadhiisanii kan jiraataa jiran tahuu gabaasni ibsa, kanumaan wal qabateemmoo olitti akkuma ibsame bara tajaajila isaanii xumuramanii hojii dhaabuuf, boqonnaa gaafatanii kan jiran dirqamni itti jabaatee yeroo ammaa naannoo gammoojjitti ergamaa, adda waraanaa naannoo Gambeelaatti dirqamaan ergamaa akka jiran gabaasni Qeerroo irra madde odeessi caasaa poolisii irraan as bahe addeessa.