Gurraandhala 12,2013 Haromaya

Namni kamuu amantii barbaade amanuu fi barsiisuun Impaayera Itoophiyaa keessatti barreeffamaan uummata gowwoomsuuf kan taae yoommuu tahu mootummaan wayyaanee dhimma amantii keessa seenuun uummata nagaa mana hidhaatti guuraa turuun isaa ni yaadama.Mootummaan wayyaanee waanjoo garbummaa uummata irratti jabeessuun dhimma amantii musliimaa keessa seenuun uummata hidhaa turuun isaa ni yaadatama.

Yeroo ammaa kana ammoo Yuunivarsiitii Haramaayaa keessatti miseensota Gumii Waaqeffannaa Haroo Haramaayaa isin miseensota ABOti,Isiniin kan dhaabee fi gaggeessaa jiru ABOti akeekni keessanis akeeka ABOti jechuun doorsisaa kan ture yoommuu tahu guyyaa mootummaan Wayyaanee yeroo ammaa kana Gumii Waaqeffannaa kana balleessuuf karoora jabaa irratti baasuu fi Guraandhala 8/2013 dabballootni wayyaanee fi basaasaan Margaa Taammiruu jedhamu irratti argamuun saaxilamee jira.Gumii kana balleessuuf jalqaba uummata irratti kakaasuun irratti akka hojjetan kan karoorftan yoommuu tahu barattoota uummata hubachiisuuf dhoksaan tahe ifaan deeme yakkamaa gochuun hidhuuf akka karoorfatan saaxilamee jira.Mootummaan wayyaanee dhoksaanis tahe ifaan aadaa fi seenaa,amantii fi duudhaa ilmaan oromoo balleessuuf halkanii fi guyyaa hojjechuu ishii hubachuun ilmaan oromoo harka wal qabachuun falma bilisummaatti akka kaanu jechuun qeerroon Yuunivarsiitii Haramaayaa dhaammatee jira.

(Qeerroo, 12 Guraandhala 2013) Humni ummata bal’aa guddaa fi ulfaataa, kan akka galaanaa nama nyaatu ta’uu kanneen hubatanii beekan, bulchitooti qaroo fi hayyuu sagalee ummataaf kabaja kennuu akka qaban maanguddoonni Oromoo dhaamsa karaa wallee dabarsan.

Hayyuu fi waayyuu Oromoo kan ta’an Maammoo Gadaa wallee warraaqsaa gidduu kana ummataaf gad-dhiisanb keessatti gamni sagalee ummataaf kabajaa kenna malee itti hin baacu jechuun kanneen imaammata abbaa irrummaan masakamaniif  akeekachiisa dabarsanii jiru.

Gurraandhala 12,2013 Anfilloo
Gabaasaa godina Qellem Ona Anfilloo ganda Yattii irraa addeessuun kaleessa Guraandhala 11 uummanni walgayii Wayyaaneen waamtu dhiyeessitu irratti ilaalcha ABO fudhattanii kaayyoo fi imaamata mootummaa Wayyaanee feshelleessuuf gufuu qabsoo misoomaa jedhuun uummata irratti komee qabdu dhiyeessuun uummannis dararamuu fi dhiphachuu irraa faayidaa maalii nuuf gootaan jedhuun walgayii wayyaanota feshelleessanii galan. Kana irratti sammuu uummata keenyaa kan jijjiiraa jiru, ABO waliin hidhata uumuudhaan diina keenya jedhanii yakkuudhaan namoota sadii mana hidhaatti reebama akka jirantu gabaasaan qeerroo addeessa.Namoonni kunis:

1.Fissahaa Aseffaa

2.Kaachoo Ligdii

3.Mallasee Asinaaqee kan jedhaman mana hidhaa galchanii garmalee reebaa akka jiran gabaasaan addeessa.

Kanneen hafan kaanis akeekachiisaa fi doorsisa Wayyaanotaa jala akka jiran gabaasi nu gahe addeessa.

Y.G(2005)

Yaadachiisa:-

Barruun mata duree “Mataa nu maraa jiru ”miidhama keenya bara baraan himachaa jiraachuuf jecha sirnoota durii irraa kaasee kan dubbatu miti. Kutaa sadiin kan xumuramuudha.. Mataa nu maraa jiruun, keessa keenyaan akkamiin akka mataa nu maraa jiran, saboota biroo keessaan akkamiin mataa akka nu maran fi wayyaaneen deemsa keenya sodaachuu irraa mataa nu maruuf kan arreedaa jirtu keessatti argattu. akeeki barruu kanaa waa sadii irratti xiyyeeffata

MATAA NU MARAA JIRUU !!!!!!!!!!!!!!!!!! (kutaa 2ffaa).docx

Gurraandhala 11,2012 Amboo 

QBO galmaan gahuuf shamarran Oromoo irraa qoodni jabaan eegama jechuun shamarran Godina Shawaa lixaa magaala Jalduu marii gaggeessuun maadheen of ijaaran.

Qabsoo Bilisummaa Oromoo galmaan geessisuuf qoodni shamarran Oromoo gochaa turan guddaa dha.Galma gahumsa QBO keessattis gahee guddaa taphatu.Shamarran Oromoo Godina Shawaa lixaa magaala Jalduu keessaas QBO galmaan geessisuuf maadheen of ijaaruun gahee oromummaa bahuuf murteessanii jiran.Shamarran kunneen wayita mootummaan Wayyaanee keessi isaa nyaatamee fi tokkummaan Oromoo daran jabaachaa diinotni

Oromoos ifaan saaxilamaa dhufanitti ilmaan Oromoo harka wal qabachuun kauu qaba qabxii jedhu irratti marii jabaa gaggeessanii jiran.Shamarran oromoo 10 fi dargaggoo 2 tahuun walitti dhufuun dhimma QBO irratti marii gaggeessan Maadhee Lalistuu lakkoofsa 1 fi Lakkoofsa 2 jalatti of hiriirsuun gumaata barbaachisu gochuuf waadaa seenanii jiran.Qabsoo kamuu keessatti qoodni shamarranii qooda dargaggootaa gad akka hin taane hibachuun shamarran oromoo hidhannoo fi kutannaan QBOtti akka makamanis dhaammachuun ibsa ejjennoo armaan gadii baasanii jiran.
1. Qabsoo Bilisummaa keessatti qooda keenya haala kam keessattuu ni baana
2. Hojii hojjetamu gamaggamaa fi madaalaa shamarran oromoo guutuu biyyattii ni dhaqqabsiisna
3. Ilmaan oromoo QBO galmaan gahuuf akeekkatan waliin tahuun ilmaan Oromoo waadaa tiksuun bilisa ni baasna
4. Hidhamtootni siyaasaa akka hiikaman waamicha dabarfanna
5. Dirqama dhaabaa kennamu ni baana
6. Gocha farrummaa wayyaaneen shamarran irratti yuunivarsiitiilee keessatti waraana bobbaasuun taasisu ni mormina Kanneen jedhan ibsa ejjennoo lafa kaawwachuun galmaan gahuufis irbuu seenanii jiran.Shamarran marii kana irratti argaman gammachuu fi haamileen kan itti dhagaame tahuu ibsachuun marii isaanii tokkummaan goolabanii jiran.

Gurraandhala 11,013 Dambi Doolloo

Mootummaan Wayyaanee sabboontotaa fi qabsaawota ilmaan Oromoo yeroo irraa yerootti sababoota ABO deggertu FDG qindeessitu jechuun hidhuu fi biyyaa ariuu caalaatti ammo qabeenya saamuu aadaa godhatee jira. Haala kanaan godina Wallaggaa aanaa Qeellam mana barumsaa qophaayina Qeellem keessaa barsiisaa beekamaa fi ummata naannoo biratti kabajaa qabu Akliiluu Hordofaa Gurraandhala 2,2013 irraa kaasee ukkaamsee bakka buutee isaa dhabamsiisee ture.Yeroo ammaa kana garuu akka mana hidhaa Dhiddeessaa keessatti haalaan miidhamee fi dararamee akka argamu gabaasi qeerroo naannicha irraa nu gahe addeessa.

Kana malees naannoo aanaa Innaangoo irraa barsiisota lama Maaster Fisahaa Qalbeessaa fi Caalii Hordofaa jedhaman mana hidhaa Gimbiitti akka geessee jiru qeerroon gabaasa.

Ummanni Oromoo fi hojjettooti Oromoo maqaa fincila Qeerroo qindeessitu jedhamuun hidhamaa fi dorsifamaa akka jiran beekamaa dha.

Gurraandhala 10,2013 Finfinnee

Mootummaan abbaa irree Wayyaaneen uummataImpaayera biyyattii keessaa bifoota adda addaan yeroo goyyomsee karoora isaa fiixa baafachuuf tattafatu argamee jira. Yeroo ammaa kanas  rakkoon dinagdee,hawaasummaa fi siyaasaa karoora waggaa shanii keessatti furama jechuun “Transformation” maqaa jedhuun daldalaa turuu fi itti jiraachuun isaa waan ifa.Mootummaan wayyaanee karoora waggaa shanii kana keessatti hojjetamuun rakkoon uummataa furama jedhe keessatti rakkoon daran jabaate malee takkaa himaas hin hiri’isne.Qaala’insi jireenyaa biyyattii keessatti hammaachuun sukkaarrii fi Zayitni gabaa irraa dhabamuun uummatni rakkoo keessa daran kan bu’e erga mootummaan Wayyaanee uummataaf waadaa galeeti.Dargaggootni biyyattii keessatti hojii dhabdummaan rakkatan daran bay’achaa dhufuun hojii dhabdummaadhaan Biyyattiin sadarkaa olaannaatti kan mul’attes erga Wayyaaneen waadaa kana seeneeti.Rakkoon geejibaa biyyattii keessatti furamuun uummatni rakkoo geejibaa gatii madaalawaan akka argatus waadaa wayyaaneen TV fi raadiyoo isaan uummata gowwoomsuuf waadaa seene ture.

Yeroo ammaa kana garuu biyyattii keessatti keessumaa Magaala Finfinnee keessatti rakkoon geejibaa daran jabaachaa dhufuun uummatni gaaffii mirgaa gaafachaa jira.Uummatni gara hojiitti deemuu fi gara manaatti deebi’uuf baasii duraa irratti dabalataan kaffaluu irraan darbee konkolaataa ittiin deemu argachuuf yeroo dheeraa gubuun rakkamaa jira.Wayita qaala’insi jireenyaa biyyattii keessatti uummata muddaa jirutti uummatni biyyattii hirriba malee fi boqonnaa malee hojjechuu wayita qabu rakkoo geejibaan jireenya isaa dhiibuu dadhabee jira.Gaaffiin uummatni gaafachaa jirus wayyaanee waan yaaddesseef wayyaaneen yeroodhaa gara yerootti humna waraanaa uummata keessa bobbaasuun gaaffii mirgaa dura dhaabbachaa jira.Uummatni magaala Finfinnees mormii isaa jabeessuun kaardii filannoo didaa jira.Wayyaaneenis mana irra deemuun duula ‘’Kaardii fudhaa!’’ itti jirti.