Abbaan Qabsoo Oromoo Eenyuu?

Abbummaa

Abbaa malee waa hin dhalatu; kun dhugaa namni martuu itti amanuuf itti walii galuudha. Namni tokko ammoo lafaa ka’ee mucaa hin dhalchineef abbaadha ofiin jechuun waan oodaati; hagam yoo ilmasaa taassifachuuf yoo carraaqe illee dhaamaatin isaa dafqa duwwaa ta’uun waan mara keenyaaf ifuudha.

Abbaan isa dhalcheedha, isa itti dhadhabeedha, isa itti xaareedha, isa itti dugdaa goophateedha.Malee lafaa ka’ee maqaa mararteen isa waamee ofitti qabe miti. Waa malee manni hin aaru jenna Oromoon. Anis kana waa malee hin kaafne. Jaarraa tokkoof walakkaa ol Oromoon Harqoota diinaa saggoo irra gadi taa’e ofirraa kaasuuf caba lafee hanga meelachuu hamileetti, sammuu dhabee hanga qullaa buusuutti, … qaama hir’atee hanga lubbuusaa dhabuutti ga’ee jiraan.

Ta’uus ammallee itti gadi qabee diina isaatti ija jaamsee bira taruuf bulee ka’ee wixxifataa jiraan. Wixxifannaa isaa kana keessattis miidhamni ilmaan isaa qaqqaalii irra ga’e waan hagana jedhamee himamuu hin dandeenyeedha.

Tarii fakkeenya kaasuun barbaachisaa ta’ee yoo argame baroottan as dhihoo asitti haati tokko ilmaan ishee lama wal faana ija ishee duratti diinaan of biraa dhabuu, haati reeffa ilma isheerra akka gadi teessuu diinaan dirqisiifamuun mudannoowwan muraasa keessattuu nama sammuun isaa akka dhala namaatti yaadu biratti yakka suukanneessa bineensa lagaa irratti illee hin raawwatamne ta’ee itti mul’atuudha. Kun hunduu saba kana irratti ta’aa odoo jiruu ammallee sabni Oromoo imala isaa gara waan sila uumaan ganamaan kenneefi guyyaa keessa diinaan sarbame sana argachuutti faana fuudhuu hin dhaabne.

Qabsoo finiinsee fuula duratti, gara milkaa’inaatti tarkaanfii fuudhaa jiraan. Haa ta’uuti Imala sabni kun imalaa jiru keessatti eenyu abbaan yoo jennee of gaafanneef hunduma keenyaaf hibboo hikkaa dhabde nutti taatee jiraachuun waan ifa jiru.  Hibboon kun garuu saba kanaan kan hiika argattu ta’uu asumaan akka naaf bartanan isin hubachiisuu fedha.

Eeyyeen Qabsoon Oromoo Abbaa qaba.

Abbaan isaa garuu isa ana jedhee lafaa ka’ee laagaa babbaqaqu sana miti.

Abbaan Qabsoo Oromoo isa Siree gaarii irra ciisee ka’ee, Teessuma (Sofa) ana jedhurra taa’ee, … sabaa himaa garaagaraan qabsoo qabsoo jedhee lafa dhiitu sana  miti. Isa ‘Pizza’ fi ‘Bargarii’ Cuffachaa,‘’Wayinii’’fi dhugaatiiwwan garaagaraa unachaa afaan isaa mi’eeffataa suur-sagalee (video) addaa addaa waraabee kara sabaa himaa garaagaraan achii as lallabuu sana miti. Isa yeroo boqonnaa (Leisure time) isaatti qeeqa, xiinxala fi wantoota garaagaraa qabsoo Oromoo irratti dhiheessu sana miti. Isa maddi isaaf golli isaa hin beekamne garuummoo akka abbaatti of ilaalee hojii hiyyeessa agabuu bulaa, daara dhabee qullaa qorraan dararamaa, Lafa dhabee, mana dhabee ala jiraachaa, hormaan mataa keessa gadi dhiitamaa, jiruun gamteefi lafa Km hedduu dhibban lakkaa’amu miila isaan deeme ammallee godaanaa jiru … hojii isaa hojii kooti jedhu sana miti.

Abbaan Qabsoo Oromoo isa asii biyya hadhuurri isaa itti  awwaalamte keessatti nyaata dhabee agabuu, uffata dhabee qullaa, Mana dhabee karaarra, Abbaaf haadha dhabee qofaasaa, Haadhaaf abbaa ilmaan jalaa wareegamtee mana onaa keessatti gala jiran, kanneen Hiriira yookis fincila irratti miilaaf harka dhabani imaluuf qaqqabachuu dhadhaban, kanneen gurri duuddee qaroon rasaasa diinaan keessatti buruqxee dhageettif argaan isaan dhibde, kanneen boollatti diinaan darbatamanii fayyaatti awwaalaman, kanneen dukkana keessatti ukkaaffamnii guyyaaf halkanii isaa walii hin beekne dhihee bari’u dhiitichaaan mar’umaan isaanii bulbulamu, kanneen gammoojjii qorriif ho’i isaa dhiigi namaa akka qaama keessa hin sochoone yookiis ammoo hin tamsaane taassisu keessa diinaan kokkee walqabaa jiran du’aa oliif  jiraa gadi jiraatan, Barattoota barumsa isaaniirraa sababa tokko malee Oromummaaf jecha ari’aaman, Qotee bulaa fi daldalaa qabeenya isaa dirqisiifamee irraa fudhatame …dha.

Abbaan Qabsoo Oromoo jaallattanis jibbitanis jarreen  kanaadha.

Horaa bulaa deebanaa!

 

 

 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: